GDP and the Proper Way to “Measure” an Economy

Bardhyl Salihu

You know, there’s a joke which goes something like: “teach a parrot to say supply and demand and you have an economist.” I think it should be changed to: “teach a parrot to say GDP and you have a sophisticated economist.” Mainstream economics is full of numbers, mathematical models and complicated “answers” which purport to explain reality—or better—to change it to fit them. GDP is one of the measures which are oh-so-often used.

Continue reading “GDP and the Proper Way to “Measure” an Economy”

Programi politik i VETËVENDOSJE! dhe të metat e tij (3)

Bardhyl Salihu

Kapitulli 4 – Qytetaria

Ky kapitull është padyshim kapitulli me i mirë në programin politik të Lëvizjes VETËVENDOSJE! Qytetaria nënkupton që individët në shoqëri duhet të jenë gjithmonë aktivë në mbrojtjen e të drejtave të tyre dhe kontrollimit të ekseseve të shtetit. Individët duhet të jenë të informuar për pasojat politike të vendimeve shtetërore dhe rrezikun që këto politika e bartin. VETËVENDOSJE! bukur shprehet kur thotë ,“[…] shteti pa qytetarë aktivë bëhet përbindësh. Një qytetari e fuqishme është garanci e një demokracie të qëndrueshme. Shteti për të cilin kujdesen vetëm pushtetarët, herëdokur shmanget nga demokracia dhe përfundon në autoritarizëm” (pika 27). Pastaj pika 28, “Qytetari aktiv është themeli i një pushteti demokratik dhe i një shteti ligjor. Kur qytetarët janë pasivë dhe ua lënë në duar krejt fatin e tyre dhe të vendit politikanëve, atëherë këta të fundit përfundojnë në udhëheqës të korruptuar e të stërkequr edhe po qe se fillimisht janë të drejtë e të ndershëm. Qytetari duhet të ndjejë që vendimet merren nga ai e për të, dhe se mund të anulohen nga ai. Pushteti duhet t’i jep llogari qytetarit,e jo anasjelltas.”

Continue reading “Programi politik i VETËVENDOSJE! dhe të metat e tij (3)”

A nënkuptojnë “përfitimet” e PTK-së që ajo s’duhet te privatizohet?

Bardhyl Salihu

Duke aluduar në “përfitimet” e saj, kundërshtarët e privatizimit te cilët e valëvisin flamurin e kuq thonë se PTK-ja duhet të mbetet pronë shtetërore. Kjo kompani është kompani “profitabile”, “strategjike” dhe është “pronë e Kosovës”, thonë ata—privatizimi nënkupton largimin e saj nga kontrolli dhe përfitimi i “popullit.”

Continue reading “A nënkuptojnë “përfitimet” e PTK-së që ajo s’duhet te privatizohet?”

Kush po e pengon zhvillimin ekonomik të Kosovës? (Analizë e pasojave negative të shtetit në ekonomi)

Bardhyl Salihu

Hyrje

Nëse i pyet qytetarët e Kosovës se kush është pengesë e zhvillimit ekonomik, besoj se një numër bukur i madh i tyre do të përgjigjen “shteti”. Produkt i kolektivizmit që e karakterizon Ballkanin, qytetarët e Kosovës kanë një besim të madh por të verbër në rolin që shteti duhet të ketë në shoqëri. Ata besojnë që standardi i jetesës, i cili i mungon aq shumë atyre dhe i rendit të fundit në Evropë, mund të vijë vetëm nga një “shtet i fortë” dhe i “pa korruptuar”. Shpesh i dëgjon duke i atribuuar arritjet teknologjike apo ekonomike në vende të ndryshme botës tek shtetet e tyre. Natyrisht, brenda kësaj paradigme ata i shpjegojnë problemet ekonomike si pasojë e pasivitetit të shtetit.

Continue reading “Kush po e pengon zhvillimin ekonomik të Kosovës? (Analizë e pasojave negative të shtetit në ekonomi)”

National Interests and Trade Restrictions: The Case of Kosovo and Serbia

Bardhyl Salihu and Predrag Rajsic

Many theorists before and after David Ricardo have analyzed the issue of cross-border exchange of goods and services. Most of them, with more or less success, have argued that any restrictions on trade are harmful for both parties. However, as Peter Boettke pointed out,[1] in today’s world of stylized market models, the proponents of economic interventionism have more space to come up with additional ad-hoc reasons why there may be “real-world” benefits from government interventions that are not included in these models. One of the often invoked “benefits” of domestic protectionism are the so-called national interests. Even though these interests are rarely explicitly defined or explained, many people tend to take these arguments at face value and support such policies.[2]

Continue reading “National Interests and Trade Restrictions: The Case of Kosovo and Serbia”

Programi politik i VETËVENDOSJE! dhe të metat e tij (2)

Kapitulli 2 – Demokracia

Ne ketë kapitull, VETËVENDOSJE! nuk bënë deklarata aq kundërthënëse dhe thjeshtë e shfaq mendimin shumë të përhapur që demokracia është sistemi më i mirë i rregullimit shoqëror. Në të njëjtën kohë, VETËVENDOSJE! thotë që Kosova duhet të jetë republikë parlamentare me një qeveri e cila i përgjigjet kuvendit, i cili na qenka përfaqësim efikas i interesave të popullit (pika 15). Sistemi i demokracisë cilësohet nga shumë sot si sinonim i së mirës. Shumë politikanë, e sidomos ata vendorë, e marrin nëpër gojë si një ideal i cili duhet pasur parasysh gjithmonë.

Continue reading “Programi politik i VETËVENDOSJE! dhe të metat e tij (2)”

1997: me ç’moral kërkohen dëmshpërblime?

Etjon Basha

Le ta sqarojmë që në fillim që këtu nuk dua të diskutoj mbi falimentimin e ‘skemave piramidale’ që pretendohet të kenë shkaktuar trazirat e vitit 1997. Nuk kam informacion të mjaftueshëm e nuk mund të komentoj mbi operimin e këtyre shoqërive, shkaqet e falimentimit/likuidimit e tyre, nëse ky proçes ishte i pashmangshëm ose jo, ose në përgjithësi mbi bilancin e vitit 1997 (i cili për mua mbetet një veprim i mirë i marrë për qëllimet e gabuara dhe i përfunduar në dështim të përgjithshëm).

Continue reading “1997: me ç’moral kërkohen dëmshpërblime?”

Programi politik i VETËVENDOSJE! dhe të metat e tij


Bardhyl Salihu

Pas vendimit që të garojnë në zgjedhjet e parakohshme që do të mbahen së shpejti, Lëvizja VETËVENDOSJE! e ka shfaqur programin e saj politik. Ky shkrim do të jetë seri e disa shkrimeve të cilat e analizojnë dhe kritikojnë programin e VETËVENDOSJE! kapitull për kapitull duke synuar t’i identifikojnë të metat e tij. Këtë kam vendosur ta bëjë për dy arsyeje; së pari, Lëvizja VETËVENDOSJE! është e vetmja lëvizje politike e cila meriton vëmendje dhe reflektim për shkak se është e vetmja lëvizje e cila rrezaton me sinqeritet në atë që e thotë. Lëvizjet dhe partitë tjera politike duken haptazi si grupe të ngushta të interesave që synojnë ta përdorin mekanizmin e dhunës—shtetin—si mjet për përfitim në dëm të gjithë shoqërisë së Kosovës. Ndoshta një përjashtim mund të bëhet me partinë e sapoformuar, Fryma e Re, por meqë kjo parti ende nuk ka publikuar një program politik diskutimi i tij është i pamundur.

Continue reading “Programi politik i VETËVENDOSJE! dhe të metat e tij”