135.87

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, sot euroja këmbehet mesatarisht me 135.87 Lek, ndërkohë që në 15 Qershor ende këmbehej me 138 Lek, dhe si sot para një viti me 139.44 Lek (kuotë rreth së cilës autori juaj i dashur u gënjye që do qëndronte gjatë). Duke pasur parasysh që vetë Eurozona po vuan prej kohësh nga një mangësi e qartë qarkullimi monetar e megjithatë Leku lejohet të forcohet prej një viti ndaj euros, nuk duhet të çuditen fare as BSh-ja e as FMN-ja që ekonomia shqiptare vijon të vuajë problemet tipike të mungesës së ofertës monetare, kreditë me probleme rriten dhe kreditimi bie. Nuk rezultoi me ndonjë sukses të madh grushti i parë shqiptar i shtetit në shekullin e ri.

Një shembull i rëndomtë i arbitraritetit të pushtetit bashkëkohor

1.jpg

 

Para pak ditësh edhe autorit tuaj të dashur i erdhi radha për të kaluar automjetin nëpër ritualin vjetor të kontrollit të detyrueshëm teknik. Ndonëse prova u kalua me sukses, çka me jep të drejtën të përdor mjetin tim edhe për një vit, mendoni panikun që më ngërtheu kur lexova lajmin pas së cilit qeveria kishte shtrënguar standardet e emetimit të grimcave në të tillë masë që mendohet që deri dhe 80% e automjeteve që sot qarkullojë në Shqipëri nuk do ta kalonin dot kontrollin teknik.

2.jpg

Continue reading “Një shembull i rëndomtë i arbitraritetit të pushtetit bashkëkohor”

Edhe më mbi Brexit-in

BREXIT ahead: UK leaves the EU

Na takon edhe ne në blogun tonë modest të komentojmë bashkë me gjithë internetin ngjarjen më të madhe të vitit e ndofta dhe dekadës, miratimin e daljes së Mbretërisë së Bashkuar nga Bashkimi Europian në referendumin e 23 Qershorit.

 

  1. Cili është pozicioni liberal mbi Brexit-in?

Që ky ishte vendimi i duhur, e që më mirë vonë se kurrë.

 

  1. Si mund ta justifikojmë si vendim liberal daljen nga një treg i stërmadh të mirash, shërbimesh, kapitali dhe pune?

Mund ta justifikojmë lehtë fare me parimin e decentralizimit: me daljen nga BE-ja, Mbretëria e Bashkuar zëvendëson një qeveri të stërmadhe me dy qeveri më të vogla, në terma popullsie dhe territori. Tashmë do mund të ketë konkurrencë rregullatore mes këtyre dy qeverive, çka do sjellë të mirat e mirënjohura të konkurrencës.

 

  1. Bashkimi Europian nuk është qeveri. Logjika e mësipërme nuk qëndron.

Në fusha të gjëra e për shumë qëllime (si rregullimi ekonomik, etj.) Bashkimi Europian i ka marrë tashmë tagret e një qeverie de facto, dhe përditë shton kompetenca të reja në kurriz të qeverive të vendeve anëtare. Kështu, po de facto, largimi i Mbretërisë së Bashkuar nga unioni është e njëjtë me ndarjen nga një shtet i madh.

Continue reading “Edhe më mbi Brexit-in”

Some conclusions from Brexit

  • Most people don’t know what they are talking about. Their interest on the topic started just as the referendum results were announced and their views show a lack of understanding of how EU institutions work and ignorance about the political, economic, legal and cultural consequences of leaving or staying.
  • While rational and constructive arguments were not scarce, both campaigns resorted to fear mongering and scare tactics.
  • This is because it works better than rational arguments, sadly. Most people were convinced by rhetoric and dogmas.
  • The worst of the two was the Remain campaign, however, who with the backing of Hollywood launched a barrage of strawmans trying to assassinate Leave’s character.
  • It’s hard to identify the benefits and costs of Britain leaving the EU.
  • Some benefits include: saving tons of money, avoiding burdensome and silly regulations, freedom to lower VAT, more flexibility with reforming employment laws, etc.
  • Some costs include: temporary but deep monetary and market disturbances, temporary business uncertainty, limited and costly access to the EU markets, severely reduced freedom of movement for people, long and arduous trade negotiations, multiple standard conformity, etc.
  • It’s even harder to tell if benefits outweigh the costs because not all factors can be quantified to be placed on a scale.
  • Benefits probably outweigh the costs because Britain will likely reinstate some good elements of EU (something close to the single market and freedom of movement for some Western European countries) while avoiding the negative aspects of EU.
  • A great deal also depends on how Britain uses this opportunity to reform itself. Just because the UK government won’t have a boss (75% of laws were made in Brussels), the people will. Will they get more personal and economic freedom or less?
  • Whatever happens, the doomsday scenario some people are fretting about is never going to happen. Remember, UK wasn’t born with the EU and its future relationship with it won’t be too different from that of Norway’s and Switzerland’s — who are doing just fine.
  • Leaving EU ≠ isolation. Britain didn’t leave to hide behind Iceland and never, ever see EU again. Britain will continue trading with EU, agreeing on common standards, working on securing peace and safety, etc.
  • This outcome will send a strong signal to EU that it needs to reform itself before it disintegrates. Hollande has already picked up the signal.
  • It’s amusing to watch how traditional enemies of free trade (i.e. Labour, SNP, Greens) campaigned to remain in EU by citing the single market as a benefit.
  • The Remain campaign quickly became a bandwagon for that class of people who think they hold the moral high ground and that everyone else is wrong (read hippy baristas, celebrities, Hollywood, pundits).
  • The Leave campaign faced a huge PR issue: it looks bad because it’s supported by idiots like LePenn, Trump, extreme right-wingers and Communists. Guilt by association.
  • It doesn’t mean the cause is wrong, though.
  • The primary motive behind the Leave campaign was anti-immigration. They see immigration as the cause of Britain’s most ills.
  • This view is almost completely wrong and an easy target for people of low mental faculty. Immigration has always been a scapegoat for problems it has nothing to do with and a thorn in the eurosceptic movement’s ideology.
  • Anti-immigration policies will hit Britain’s economy somewhat, depriving it of the flexible workforce foreigners provide. Remember, only NHS is staffed 26% by non-British doctors. Immigration is good for the economy, not bad, just like free trade is.
  • This doesn’t mean voting to leave was wrong because there are other good arguments for it (see above).
  • Yes, most votes for Leave came from the old and the uneducated but you can’t have it both ways: if you support democracy you must accept it.
  • It’s farcical to see people who swear by democracy blame UK for settling this through a popular referendum.
  • David Cameron is an example of how a politician should act when he/she loses an election or referendum.
  • No, Putin isn’t celebrating. Or if he is, he has no reasons to. First, EU is not a military alliance (it doesn’t have a common foreign policy, let alone defense). NATO is and nothing has changed there. Britain remains as committed as ever to opposing Russian aggression and defending the continent. Furthermore, if the assessment is correct that both Britain and EU will benefit from this cold shower, Russia will face an even stronger foe economically speaking.

Mitet e socializmit shqiptar: pjesa e VI

(pjesë e serisë  1, 2, 3, 4, 5)

1

“Programi i bunkerizimit qe veçse tregues i paranojës së sëmurë të Hoxhës.”

Regjimi gjysmë-shekullor socialist i Hoxhës me shokë ka bërë aq shumë gafa, padrejtësi e idiotësi ndër vite sa është fare e kotë të shtohet kjo listë tepër, tepër e gjatë duke dënuar pa të drejtë edhe ato pak raste kur ky regjim në fakt veproi në mënyrë pak a shumë racionale. Një rast i tillë është pikërisht programi i bunkerizimit të vendit.

Është tashmë de rigeur dënimi i gjerë i këtij programi masiv të ndërmarrë në dekadën e fundit të pushtetit socialist si një fiksim qesharak dhe paranojak në skaj i Hoxhës i cili shihte armiq pas çdo cepi dhe ushtri e flota të gatshme për të përpirë Shqipërinë e vogël pas çdo kilometër kufiri. Dhe në të vërtetë, a nuk u vërtetua natyra qesharake e këtij fiksimi nga fakti që askush nuk e sulmoi realisht Shqipërinë e vogël, me gjithë retorikën tonë të ashpër e të bezdisur si për fuqitë perëndimore ashtu dhe ato lindore?

Ja që ky opinion i prerë e bardh e zi duhet të kualifikohet fuqimisht.

Continue reading “Mitet e socializmit shqiptar: pjesa e VI”

Pasojat e zgjedhjeve në Amerikë për Kosovën

Ky artikull është botuar fillimisht në Sbunker me 11 mars 2016

Një gjë që e bën Amerikën të jashtëzakonshme është ndikimi i përhapur i zgjedhjeve të saj presidenciale. Si superfuqi ekonomike dhe ushtarake me mbi 800 baza anembanë globit, zgjedhjet amerikane kanë aq shumë pasoja për botën saqë është pothuajse e padrejtë që vetëm amerikanët votojnë në to.

Lidhshmëria politike e Kosovës me Amerikën është njëri prej shembujve më të spikatur të këtij ndikimi. Fati i kosovarit të zakonshëm do të përcaktohet më shumë nga ai që zgjidhet President në Amerikë sesa nga posti më i lartë politik në vend. Nëse si kosovarë nuk mund të votojmë në këto zgjedhje, së paku të mendojmë për pasojat e tyre tek ne dhe ta dimë se çka të presim. Continue reading “Pasojat e zgjedhjeve në Amerikë për Kosovën”

Problemi real i Shqipërisë

Ndonëse me siguri askush nuk është veçanërisht i frymëzuar nga realiteti i përditshëm i Shteteve Shqiptare, ky realitet duhet t’ju duket fare dëshpërues etatistëve patriotë. Ndonëse me dëshirë të mirë për ta parë Shqipërinë një vend të zhvilluar, apo së paku në zhvillim të shpejtë, ata megjithatë drejtohen nga besimi i patundur tek shteti ideal (por asnjëherë tek shteti  siç ekziston në realitet), dhe me siguri që u rëndojnë më shumë se kujtdo tjetër dështimet e përditshme të shteti tonë të dashur.

Fundja, a nuk miratohet vit pas viti, dhe pavarësisht kahut ideologjik të shumicës së ditës, buxheti më i madh në historinë e Shqipërisë, qoftë nga niveli i shpenzimeve, qoftë nga niveli i të hyrave? A nuk po futet shteti çdo ditë e më nëpër çdo fushë të përfytyrueshme, ku me sa duket nuk mund të tolerohet më dora e lirë e tregut, por duhet me domosdo të na drejtojë vullneti i ndritur i ndonjë burokrati nëpër aksh drejtori në Tiranë? A nuk po behët çdo ditë e më e qartë që edhe aty ku, sot për sot e veçse për mungesë mundësisht financiare dhe organizative, shteti nuk ndërhyn dot, do vijë së shpejtë dita e “shtetëzimit” de fakto? Sapo heqim shikim një çast, a nuk shtohen si me magji qindra e mijëra faqe legjislacion të ri, s’do mend në përputhje të plotë me Acquis Communautaire? A nuk kthehen përvit në Shqipëri, disa me dëshirë e të tjerë të detyruar nga rrethanat, mijëra të rinj të arsimuar jashtë shtetit që orvaten të përfshihen në radhët e organeve shtetërore?

E megjithatë, Shqipëria nuk po duket se ecën më shpejt në rrugën drejt konvergjencës së shumëpritur me Perëndimin. Madje.

Continue reading “Problemi real i Shqipërisë”

Mbi ndërtimin privat të rrugëve

1
Çdo gjë do marrë kuptim në kohën e duhur

Le ta mbyllim treshen (1, 2) e  postimeve të fundit mbi transportin rrugor duke shtuar dy fjalë mbi rrugët private. Teksa cekëm vështirësitë jo të vogla në të cilat do haste në praktikë privatizimi i plotë i sistemit tonë rrugor, vështirësi të cilat na shtyjnë të kërkojmë alternativa publike por sërish më efektive se meseleja e sotme, nuk u ndalëm në detaje mbi këto vështirësi.

Shkurtimisht, ekzistojnë dy probleme tejet të mëdha që ndërtimi dhe operimi i sistemit rrugor do paraqiste për një shoqëri private.

Continue reading “Mbi ndërtimin privat të rrugëve”

Mbi sistemin rrugor

(në vazhdën e shkrimeve mbi “Kompromisin e Madh” mes liberalizmit dhe etatizmit, [1], [2], [3])

1
Kur do vijë dita?

1. Mangësitë e sistemit rrugor

Ndër mangësitë shumta të Shqipërisë është edhe gjendja tejet e dobët e infrastrukturës rrugore në vend. Jo vetëm që rrjeti rrugor është shumë më i rrallë se në perëndim, ku rëndom edhe qyteza fare të vogla lidhen në mënyrë të drejtpërdrejtë me rrugë cilësore, por dhe aq infrastrukturë sa ekziston vuan nga cilësia e dobët e punimeve dhe mungesa e mirëmbajtjes. Edhe vepra që konsiderohen si më rendësi strategjike, të tilla si Rruga a Kombit apo segmente të tjera autostrade, nisin e valëzohen sa më shumë kalon koha.

Kostoja e një sistemi të tillë rrugor është e madhe. Qindra mijëra orët e humbura apo stresi i shkaktuar nëpër bllokime e përditshme të trafikut dhe kostoja monetare e riparimit të shpeshtë të automjeteve janë vetëm përbërësit më të dukshëm. Më pak të kuptueshme janë çmimet e rritura të produkteve në tregjet tona apo vëllimi i ulur i tregtisë së brendshme e të jashtme që vijnë si pasoja të kostos tepër të lartë të transportit brenda Shqipërisë. Më tej mund të flasim për fluksin relativisht të ulët të turizmit, qoftë dhe ditor, që pjesërisht vjen dhe nga bezdia tepër e madhe që i shkaktohet çdo qytetari perëndimor nga qarkullimi në rrugët tona. Fakti që Shqipëria mbetet vijimisht jashtë korridoreve të mëdha të tregtisë tokësore e detare ndikohet pjesërisht dhe nga gjendja e infrastrukturës sonë.

Së fundmi, në çdo rast që bie fjala tek dendësia tejet e lartë e qyteteve e lagjeve tona, me gjithë problemet në cilësinë e jetës që kjo dendësi sjell, kritikohet me të madhe mungesa e planeve rregulluese por askujt nuk i shkon ndër mend që një ndër arsyet kryesore që i detyron shqiptarët të jetojnë nëpër pallate shumë-katëshe ngjitur me njëri-tjetrin e jo nëpër shtëpi të vogla private si të Ëndrrës së famshme Amerikane (të cilat kanë kosto tejet të ulët ndërtimi), është dhe mungesa e infrastrukturës që do na lejonte te jetonin dhjetëra kilometra larg vendit të punës e sërish të qarkullonim brenda një kohe të arsyeshme. Shkurt, një ndër arsyet se përse një milion Shqiptarë janë mbledhur në një hapësirë të vogël rreth Tiranës e nuk janë shpërndarë në një mbi-qytet nga Durrësi në Elbasan, e nga Kruja në Kavajë, është edhe që rrugët tona nuk na e lejojnë të jetojmë kaq larg tregjeve të punës.

2
Kur do vijë pra!

Mund të vazhdojmë gjatë me një mijë e një mangësitë që rrjedhin drejtpërdrejtë nga gjendja mjerane e sistemit rrugor, por besoj se ideja e përgjithshme u dha.

Continue reading “Mbi sistemin rrugor”

Rasti i Tajvanit: Pse mirëqenia nuk varet nga njohjet

Që nga shpallja e pavarësisë, Kosova ka qenë thuajse e tërbuar pas konsolidimit të shtetësisë me njohje ndërkombëtare. Nuk është çudi që “politika e jashtme” është tkurrur gati në funksionin e vetëm të shtimit të kësaj liste. Edhe marrëveshja e mirëpritur e MSA-së u kritikua për faktin që BE-ja nuk e gjykon statusin e shtetësisë së Kosovës.

Njohjet janë shumë të rëndësishme dhe të mirëseardhura dhe sa më shumë aq më mirë. Por në Kosovë kjo është shndërruar në obsesion i cili e ka larguar vëmendjen prej asaj që është edhe më e rëndësishme: vet mirëqenia e qytetarëve të Kosovës.

Continue reading “Rasti i Tajvanit: Pse mirëqenia nuk varet nga njohjet”